Search

Showing posts with label Fiscal law. Show all posts
Showing posts with label Fiscal law. Show all posts

16 January 2026

BOOK: Fabian HEIDE, Die rechtliche Konstruktion des Geldes [Tübinger Schriften zum Staats- und Verwaltungsrecht; 113] (Berlin: Duncker & Humblot, 2025), 269 p., ISBN 978-3-428-19423-0

Cover: Die rechtliche Konstruktion des Geldes
ABOUT THE BOOK:
 
Geld gilt gemeinhin als marktwirtschaftliche Institution, entstanden in einer Zeit der Tauschwirtschaft, als sich Händler zur Ablösung des bilateralen Gütertauschs auf ein universelles Tauschmittel einigten. Staat und Recht spielen hingegen in der Geschichte erst eine Rolle, als der Staat das Geldwesen zu fiskalischen Zwecken an sich riss. Doch entspricht dieses Narrativ wirklich den historischen Tatsachen?
Fabian Heide analysiert die historisch-rechtsinstitutionellen Entstehungs- und Wirkzusammenhänge des Geldes und skizziert in einer multidisziplinären Tour d’Horizon die Entwicklungspfade vom Frühmittelalter bis in die deutsche Gegenwart. Geld erweist sich als ein primär fiskalisches Instrument politischer Autoritäten, ehe es erst im weiteren Verlauf institutionell und ideengeschichtlich »vermarktlicht« wurde. Dem Recht kommt dabei die zentrale Rolle als Steuerungs- und Institutionalisierungsmodus zu. Geld ist, so die Kernthese, rechtlich konstruiert.
 
TABLE OF CONTENTS:
 
Einleitung
Geld in der deutschen Rechtswissenschaft – Theoretisch-konzeptioneller Analyserahmen – Aufbau und Limitationen der Arbeit

A. Die rechtliche Konstituierung von Geld und Markt
Münzgeld als Fiskalprojekt – Die rechtliche Privilegierung von Münzen »aus reinem Silber und vollen Gewichts« – Geld, Markt und königliche Verleihungen

B. Geld, Schuld und die Verrechtlichung politischer Herrschaft
Der Kampf um die Geldschöpfungshoheit - Teil 1 – Geld wird zu Silber – Die Kommodifizierung des Geldes in der mittelalterlichen Rechtslehre – Geld, Kredit und die Macht des Rechts

C. Die Neuerfindung des Geldes: Notenbank, Banknoten und die Verhinderung des Parlamentarismus
Alles beim Alten – Notenbank als Fiskalprojekt – Ein neues Geld für Staatsschulden – Der Kampf um die Geldschöpfungshoheit - Teil 2 – Die institutionelle Entkoppelung von Geldschöpfung und Fiskus – Der Kampf um die Geldschöpfungshoheit - Teil 3 – Die Ära des modernen Geldsystems bricht an – Die Vermarktlichung des modernen Geldes in der Rechtswissenschaft

D. Epilog: Private Geldschöpfung, Demokratieprinzip und der Euro
Notenbank, Kapitalismus und das Gemeinwohl – Der Kampf um die Geldschöpfungshoheit –-Teil 4 –Geldwertstabilität, Demokratie und juridische Pfadabhängigkeiten – Geld und Notenbank – ohne Fiskus
 
Find more here

 

18 June 2020

CALL FOR APPLICANTS: Fiscale rechtvaardigheid in de 18de-eeuwse Oostenrijkse Nederlanden, Free University of Brussels (DEADLINE: 10 July 2020)


(Source: VUB)

The Free University of Brussels has a call for a PhD position on fiscal reforms in the 18th century Austrian Netherlands (knowledge of Dutch and French is required). Here the call:

2 - Functiebeschrijving

Momenteel zijn we voor de Onderzoeksbursalen van de faculteit Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, vakgroep History, Archeology, Arts, Philosophy and Ethics, op zoek naar een doctoraatsbursaal voor het onderzoeksproject: 

'De strijd om fiscale rechtvaardigheid. Een analyse van fiscale hervormingen in de 18de-eeuwse Oostenrijkse Nederlanden (1749-1794).' 

Waarom en hoe nemen samenlevingen meer herverdelende belastingsystemen aan? Het winnen van het vertrouwen van belastingbetalers was een cruciale voorwaarde voor het tot stand komen van stabiele, solide en welvarende staten in de 19de en 20ste eeuw. Om dit vertrouwen te genereren, moet het heffen van belastingen als een gedeelde verantwoordelijkheid van alle burgers gezien worden, bestemd voor een verdedigbaar doel, en verdeeld volgens niet-arbitraire criteria. Vaak wordt aangenomen dat de afwezigheid van deze kenmerken in de vroegmoderne periode het ontstaan van modern natiestaten belemmerde. Zo wordt belastingheffing vóór de 19de eeuw doorgaans als regressief en arbitrair beschouwd, en dus als een belemmering van grotere staatscapaciteit, een beperking van economische ontwikkelen, en een bron van sociaal ongenoegen en stijgende ongelijkheid. Dit project wil deze hypothese empirisch onderzoeken door voor de 18de-eeuwse Zuidelijke Nederlanden na te gaan (1) wat de sociale verdeling van de belastingdruk was, (2) hoe lokale en regionale verschillen in fiscaal beleid verklaard kunnen worden, en (3) welke ideeën en argumenten het fiscaal beleid vorm gaven op verschillende beleidsniveaus.

Dit onderzoeksproject wordt gefinancierd door het Fonds voor Wetenschappelijke Onderzoek Vlaanderen.

Meer concreet zal je takenpakket, ter voorbereiding van een doctoraat, er als volgt uitzien:
  • Je zal werken bij de onderzoeksgroep HOST (Historisch Onderzoek naar Stedelijke Transformatieprocessen) als voltijds doctoraatsbursaal in een onderzoeksproject over fiscale hervormingen en sociale rechtvaardigheid in de achttiende eeuw.
  • Er wordt van jou verwacht dat je in een periode van vier jaar een historisch proefschrift voorbereidt over dit onderwerp (onder begeleiding van prof. dr. Wouter Ryckbosch). 
  • Volgende taken behoren tot je opdracht:
    • Je bereidt een proefschrift voor over fiscale hervorming en sociale rechtvaardigheid in de 18de eeuw op basis van nieuw bronnenonderzoek.
    • Je presenteert je onderzoeksresultaten op internationale wetenschappelijke bijeenkomsten, en publiceert in internationale tijdschriften.
    • Je hebt een beperkte opdracht ter ondersteuning van onderzoek en onderwijs binnen de onderzoeksgroep HOST en de opleiding geschiedenis.

Voor deze functie zal onze Brussels Humanities, Sciences & Engineering Campus (Elsene) je thuisbasis worden. 
3 - Profiel
Wat verwachten wij van jou?

  • Je hebt een 
diploma van Master in de geschiedenis (of economische geschiedenis)
  • Je hebt interesse in historisch onderzoek binnen het domein van de sociaal-economische geschiedenis.
  • Je hebt goede kennis van Frans en Nederlands, voor bronnenonderzoek in deze talen.
  • Je hebt goede communicatievaardigheden in het Engels, voor wetenschappelijke communicatie.
  • Je hebt ervaring met historisch bronnenonderzoek.
  • Je kan goede studieresultaten voorleggen.
  • Kennis van sociaal-economische geschiedenis van de vroegmoderne periode strekt tot aanbeveling.
  • Ook studenten die momenteel in het jaatste jaar van hun opleiding zitten, worden aangemoedigd te kandideren.
  • Je hebt geen werkzaamheden verricht in het kader van een mandaat als assistent bezoldigd ten laste van de werkingsmiddelen, gedurende meer dan 12 maanden (gecumuleerd).

More info here

21 March 2019

COLLOQUIUM: Regards croisés sur la justice fiscale (Xe-XXIe siècle) (Amiens, 4-5 April 2019)



Via Portail universitaire du droit, we learned of the programme for the colloquium “Regards croisés sur la justice fiscal”.

Programme
Jeudi 4 avril
9h00 – Accueil des participants
9h30 – Ouverture du colloque
Allocution de Monsieur le Président de l’Université de Picardie Jules Verne (sous réserve)
Mot d’ouverture du Président de la Société Française de Finances Publiques
Mot d’ouverture des organisateurs du colloque
I — Concevoir la justice fiscale
Session 1 – L’attente de justice fiscale
Sous la présidence de Jacques Chevallier, Professeur émérite de droit public à l’Université de Paris-II Panthéon-Assas
10h00 – L’idéal de la justice fiscale dans les mazarinades
Damien Salles– Professeur d’histoire du droit, Université de Poitiers
10h20 – Peut-on encore parler de « justice fiscale » ?
Céline Husson-Rochcongar, Maître de conférences en droit public, Université de Picardie Jules Verne
10h40 – Discussion
11h00 – Pause
Session 2 – Théories et représentations de la justice fiscale
Sous la présidence de Sébastien Kott, Professeur de droit public à l’Université de Poitiers
11h20 – Les physiocrates et la justice fiscale
Thérence Carvalho, Maître de conférences en histoire du droit, Université de Lyon
11h40 – La justice fiscale chez Proudhon : évolution d’un concept (1846-1861)
Anne-Sophie Chambost, Professeure d’histoire du droit, Université de Saint-Étienne
12h00 – À l’ombre du positivisme : quelle place pour une doctrine de la justice fiscale propre aux juristes fiscalistes (XIXe-XXesiècle) ?
Fabrice Bin, Maître de conférences en droit public, Université Toulouse 1-Capitole
12h20 – Discussion
12h40 – Déjeuner
Session 3 – L’émergence de la justice fiscale
Sous la présidence d’Albert Rigaudière, Professeur émérite d’histoire du droit à l’Université de Paris-II Panthéon-Assas, Membre de l’Institut
14h00 – Les privilèges fiscaux dans les chartes municipales du Midi au Moyen Âge
Nicolas Leroy, Professeur d’histoire du droit, Université de Nîmes
14h20 – L’État fiscal belge et la question de la justice dans l’impôt (1914-1921)
Simon Watteyne, Doctorant, Université Libre de Bruxelles
14h40 – L’introduction de la publicité des rôles et la justice fiscale dans la réforme de 1926
Katia Weidenfeld, Professeure d’histoire du droit, École des Chartes
15h00 – La stabilisation du système fiscal par le droit
Hugues Rabault, Professeur de droit public, Université d’Évry
15h20 – Discussion
15h40 – Pause
II — Mettre en œuvre la justice fiscale
Session 1 – La justice fiscale comme indifférenciation
Sous la présidence d’Olivier Gaspon, Président de la chambre fiscale au Tribunal administratif d’Amiens (sous réserve)
16h00 – Quelle justice fiscale dans la législation royale d’Ancien Régime ?
Cédric Glineur, Professeur d’histoire du droit, Université de Picardie Jules Verne
16h20 – Le contentieux des vingtièmes et les catastrophes naturelles. L’exemple du Poitou (XVIIIe siècle)
Clément Chevereau, Doctorant en histoire du droit, Université de Poitiers
16h40 – Competition, convergence, harmonisation – a comparative analyse of the taxation in Be-Ne-Lux States (1945-1992)
Elena Danescu, Docteure en histoire, Université du Luxembourg, Centre for contemporary and digital history
17h00 – Discussion
17h30 – Conclusion des travaux de la journée
20h00 – Dîner
Vendredi 5 avril
9h00 – Accueil des participants
Session 2 – Une justice fiscale ‘‘sur mesure’’
Sous la présidence de Michel Borgetto, Professeur de droit public à l’Université de Paris II Panthéon-Assas
9h30 – La justice fiscale en temps de guerre : l’exemple de l’impôt de Solidarité Nationale de 1945 en France
Isabelle Rabault-Mazières, Maître de Conférences en histoire, Université Paris-Panthéon-Sorbonne
9h50 – Justice fiscale et relation conjugale
Anaïs Vanel, Doctorante en droit privé, Université de Limoges
10h10 – Justice fiscale et surendettement
Valérie Varnerot, Maître de conférences HDR en droit privé, Université de Picardie Jules Verne
10h30 – Discussion
10h50 – Pause
Session 3 – Paradoxes et contradictions dans la justice fiscale
Sous la présidence de Frédérique Olivaux-Rigouta, Procureure de la République adjointe près le Tribunal de grande instance d’Amiens (sous réserve)
11h10 – Impôt unique contre impôt spécifique : quelques paradoxes autour de l’assiette de l’impôt et de la justice fiscale
Julie Bannier, Doctorante en droit public, Université de Paris-I Panthéon-Sorbonne
11h30 – De l’insoutenable légèreté de la justice fiscale après la Première Guerre mondiale. Contournement de l’impôt, compétition fiscale, centres offshore
Christophe Farquet, Chercheur au Fonds national suisse de la recherche scientifique
11h50 – Égalité fiscale et neutralité fiscale : les inégalités générées par la neutralisation des situations transfrontalières
Edoardo Traversa, Professeur de droit public, Université de Leuven
12h10 – Discussion
12h30 – Déjeuner
Session 4 – Quel avenir pour la justice fiscale ?
Sous la présidence de Marc Leroy, Professeur de sociologie à l’Université de Reims Champagne-Ardenne, Vice-président de la Société Française de Finances Publiques
14h00 – Justice fiscale et Union européenne
Céline Viessant, Professeure de droit public, Université d’Aix-Marseille
14h20 – L’intérêt relatif des juristes pour la justice fiscale
Audrey Rosa, Maître de conférences en droit public, Université de Lille
14h40 – L’incivisme fiscal au prisme du développement local en Casamance : sociologie des représentations sociales d’une forme de déviance
Benoît Tine, Enseignant-chercheur en sociologie, Université Assane Seck du Sénégal
15h00 – De l’égalité des contribuables à la responsabilité du contribuable ?
Emmanuel de Crouy-Chanel, Professeur de droit public, Université de Picardie Jules Verne
15h20 – Discussion
Conclusions
Michel Bouvier, Professeur émérite de droit public à l’Université de Paris I Panthéon Sorbonne, Président de FONDAFIP, Directeur de la Revue française de Finances Publiques
16h30 – Clôture du colloque
Colloque organisé sous la direction scientifique d'Emmanuel de Crouy-Chanel, Cédric Glineur et Céline Husson-Rochcongar